گل میخک گیاهی بسیار معطر است که معمولا به عنوان یک ادویه استفاده می شود. این گیاه معمولاً به اندازه  هشت تا دوازده متر بلندی دارد. گل میخک که به گل‌های آن قرنفل نیز گفته می‌شود، از خانواده میخکیان است. ما در این مقاله می‌خواهیم درمورد میخک ، انواع آن و فوایدش صحبت کنیم.

راهنمای مطالعه :

 انواع میخک

 میخک صدپر

 فصل گل دهی میخک

 آموزش قلمه زنی و توسعه گیاه میخک

 نور و دمای مورد نیاز میخک

 خواص گیاه میخک

گل میخک چیست

گل میخک به انگلیسی (Dianthus) است این گل  در ابتدا دیانتوس نام گذاری شد. این گل، گلی بومی در منطقه خاور نزدیک است گیاه میخک بومی کشور اندوزی است و در آن‌جا پرورش داده می شود. 

پژوهشگران این عقیده را دارند که نام میخک از کلمه تاج خورشید گرفته شده است. دلیل پژوهشگران به این استدلال خاصشان این است که این گل در گذشته در مراسم تاج‌گذاری پادشاهان استفاده می‌شده است. برای همین آن‌ها می‌گویند که نام این گل از کلمه تاج و تاج گذاری گرفته شده است. نماد گل میخک امروزه بیشتر عشق، برتری، پادشاهی، قدرت و جذابیت می باشد.

گل میخک

میخک رنگ ها و انواع مختلفی دارد. میخک روی درخت می‌روید و از خانواده گیاهانی به نام موردیان است.گل میخک از غنچه‌های خشک شده درخت قرنفل به دست می‌آید. این گیاه به علت زیبایی خاص و دلبرانه‌ای که دارد امروزه در بیشتر مناطق دنیا به عنوان گیاه زینتی کشت و پرورش داده می‌شود. پس از باز شدن غنچه‌های این گل، یعنی قبل از این که رنگ خاکستری آن تبدیل به قرمز شود باید چیده  شوند. میخکی که به عنوان ادویه و دارو به کار می‌رود پودر این غنچه‌ها است.

ساختار گل میخک

کسانی که میخک را کشت می‌کنند  این گل را اینگونه معرفی می‌کنند که گل میخک گیاهی مقاوم و منشعب است. محل اتصال برگ ها به ساقه ها گره نامیده می‌شود. این گره‌ها در میخک برجسته‌تر است. آن‌ها می‌گویند این گل را می‌توان در گلخانه پرورش داد. شاخساره‌های موجود در این گل، از نظر تعداد برگی که پیش از گل تشکیل می‌‌دهند متفاوتند.

ساختار گل میخک

شاخساره هایی که در گـره های زیر گـل تشکیـل می شوند تعداد برگ کم تری را تولید کرده ولی شاخساره های گره های پایین‌تر برگ بیشتری را تولید می‌کنند. گل های میخک به تنهایی در انتهای ساقه ها قرار دارند و دو نوع کم پر و پُر پَر هستند.

انواع گل میخک

گل میخک در رنگ های زیادی و متنوعی وجود دارد. رنگ های گل میخک عبارتند از : قرمز، صورتی، بنفش، نارنجی‌، سفید و گاهی اوقات به رنگ زرد هم دیده می شود در مواردی دیگر که غنچه های درشتی دارند در  تاج گل ها و  تاج گل ترحیم  استفاده میشود. یک نوع دیگر آن هم به صورت دو رنگ وجود دارد.

انواع گل میخک

گل میخک صدپر هم در دنیا وجود دارد

 این گل به عنوان گل حاشیه ای ، گل گلدانی، گل بریدنی کشت و تولید می‌شود. از نظر ظاهری گل میخک به دو فرم استاندارد و مینیاتور آراسته می‌شود. در گونه استانداردش جوانه های گل زیر گل انتهایی را حذف می کنند تا فقط یک گل درشت باقی بماند. درگونه ‌آرایش مینیاتوری جوانه انتهایی را  می‌برند تا جوانه های روی ساقه بزرگ حفظ شود و تعداد زیادی گل  دیده شوند و زیبایی آن دو چندان شود.

گل میخک و گل حاشیه ای

از میخک تا سه سال می‌توان به طور مداوم گل گرفت. ولی با پیر شدن گیاه و با مرور زمان گل‌دهی کم شده و کیفیت گل ها کمتر می‌شود. ولی درکل، در حالت عادی در فصل بهار پس از دومین برداشت گل گیاهان را از بین می‌برند. گل میخک مناسب برای کاشت در گلدان است.  این گل بسیار زیباست و گل‌کاران و باغبانان علاقه بسیاری به این گل دارند..برخی از میخک ها در انواع تزئینات فصلی گلها در باکس گل ها استفاده میشود.

نحوه و فصل گل دهی میخک

گل میخک در باغ و باغچه فقط در تابستان گل‌دهی می‌کند ولی در گلخانه می‌تواند در تمام سال گل بدهد.

نحوه و فصل گل دهی میخک

تکثیر گل میخک

 میخک به روش های قلمه زنی، بذرپاشی، خواباندن گل و تقسیم بوته‌ها افزایش پیدا می‌کند. ولی برای استفاده در سطح تجارت و کسب سود ،بیشترکردن گل‌دهی آن به وسیله قلمه‌زنی توصیه می‌شود.

آموزش قلمه زنی و توسعه گیاه میخک

 بهتر است برای قلمه زنی گل میخک از قلمه ریشه دار که قلمه های بدون ویروس و ایندکس شده هستند استفاده شود. قلمه زدن از قسمت انتهایی گیاه مفید است و بهتر است انجام شود. حذف برگ در قلمه ضروری نیست و گیاهی که برای قلمه گیری استفاده می شود باید سالم باشدو گل های درشتی هم داشته باشد از طرفی ساقه هایش هم باید صاف و بلند باشد.

 

مهم نیست شاخه‌ای که برای قلمه انتخاب می‌شود گل‌ ده باشد یا نباشد. برای تهیه قلمه بهتر است از چاقو یا هر وسیله تیز استفاده نشود زیرا سبب انتقال بیماری می شود. بهتر است گیاه انتخاب شده برای قلمه با دست از زیر گره چیده شود.

 زمان قلمه گیری از اوایل پائیز و یا اوایل بهار پس از اولین برداشت گل است و اگر شرایط موجود در گلخانه مناسب باشد در هر موقع از سال می توان این کار را انجام داد. در سطح تجاری برنامه تولید بدین نحو است که قلمه ها را طوری ریشه دار می کنند که در بهار کشت شوند. در پائیز اولین گل برداشت شود و در بهار پس از دومین برداشت، گیاهان حذف شوند و از بین بروند.

 مراحل رشد گل میخک

میخک گیاهی روز بلند است یعنی در روز سریع رشد می‌کند. در روز و در زیر آفتاب وقتی برگ گل تشکیل شود فتوپریود کمک بسیاری برای گل‌دهی به گیاه می‌کند. اگر گیاه به طور مداوم در شرایط روز قرار بگیرد فاصله میان گره ها  بیش از حد بلند خواهد شد. حال باید بدانیم که دمای پنج درجه سانتی گراد باعث سریع شدن گل‌دهی می شود ولی دمای ده درجه آن را به عقب می اندازد. این نوع رشد فقط در میخک استاندارد تاثیر دارد. حال ما مراحل رشد گل میخک استاندارد را به شما نام می‌بریم.

 

 

 این مراحل رشد به ترتیب عبارتند از:

۱. مرحله نخود سبز، 2. فندقی،  3. مرحله جوانه سفت، 4. مرحله صلیب. 5.مرحله ستاره ای. 6. مرحله قلم مویی.

نیازهای گل میخک

 نور و دما مورد نیاز میخک

میخک به هوای خنک و نور زیاد احتیاج دارد اما سرمای زیاد  نیز آن را از بین می‌برد. در واقع  نور و دما از جمله مهم‌ترین عوامل مؤثر بر سرعت گل‌دهی میخک هستند. دمای مناسب برای تولید گل  ده درجه سانتی‌گراد در شب و سیزده درجه سانتی گراد در روز است. دمای بالا گل را از بین می‌برد و باعث کاهش قطر گل می شود.

 نور و دما مورد نیاز گل میخک

شدت و میزان نور تعیین کننده سرعت گل‌دهی درگیاه است. وقتی میزان نور کم باشد گل‌دهی کند انجام می‌شود و از طرفی هم وقتی میزان نور زیاد باشد گل‌دهی سریع می‌شود و ساقه ها برگ کمتری را رشد می‌دهند. ولی درکل سرعت رشد گل تحت تأثیر میزان نور قرار نمی گیرد.  در واقع تاثیر نور به این‌صورت است که نورکم باعث ایجاد ساقه های ضعیف و کاهش کیفیت گل می شود. فتوپریود اثری مستقیمی را روی گل‌دهی و ساقه دارد. گیاهانی که در شرایط نوری زیر هشت ساعت رشد کنند دارای ساقه های بلند و گل های درشت هستند. ولی آن هایی که در زیر شونزده ساعت رشد می کنند ساقه های کوتاه تری را دارند.

خاک مورد نیاز گیاه میخک

گل یا گیاه میخک در خاک های سنگین مقاومت دارد. خاک شنی که با مواد آلی اصلاح شده است برای گیاه میخک مناسب هستند. میخک خاک های اسیدی را دوست ندارد و pHخنثی برای آن مطلوب است.

خاک مورد نیاز گل میخک

آبیاری  گیاه میخک

خاک گل میخک باید همیشه مرطوب باشد. آبیاری گیاه بسته به عوامل مختلف متفاوت است مانند بافت خاک، طول روز، دما و رطوبت هوا.

تغذیه میخک

وجود نیتروژن باعث رشد میخک شده و نبود آن باعث می‌شود برگ های گل نازک و باریک شوند و انحناء طبیعی نداشته باشند. باید برای تغذیه گل در خاک آن کودهای پتاسیم دار اضافه شود که میزان نیاز خاک به این کودها  چهار برابر بیشتر از دیگر کود هاست.  برای رشد گیاه و تغذیه خاک محلول پاشی آهن نیز توصیه می‌شود. میخک به کمبود بُر (B) حساسیت نشان می‌دهد و علائم آن  را می‌توان به این صورت نام برد. این علائم عبارتند از :

۱- مشاهده گل ها و غنچه های بدشکل ۲- مشاهده شاخه های کوتاه ۳-  مشاهده انشعابات زیاد در انتهای ساقه گیاه میخک.

مراحل افزایش گیاه میخک

 برای افزایش این گیاه با کشت بذر، بذرها در خزانه کشت می شوند و زمانی که بوته ها سه تا چهار برگه شدند به گلدان منتقل و در زمان مناسب به محل اصلی منتقل می شوند. بدین ترتیب گل‌دهی بوته ها از سال دوم شروع می شود. بذر گل میخک را می توان مستقیم در زمین اصلی کشت کرد ولی از آنجا که قیمت بذر آن بالا است کمتر به صورت مستقیم کاشت می شود.

بذر میخک

 کشت و افزایش گیاه با خواباندن

این روش فقط برای گونه هایی که دارای ساقه های بلند می باشند، استفاده می شود. برای این کار ساقه های بلند را از نزدیک جوانه انتهایی روی ماسه مرطوب قرار داده و روی ساقه را می پوشانند. به منظور سریع شدن روند ریشه دهی میخک  توصیه می شود محل تماس ساقه با خاک زخمی شود.

 کشت و افزایش گیاه با خواباندن

 بیماری‌های میخک

  1. پژمردگی گیاه

از معضلات جهانی میخک محسوب می شود و برای کنترل آن باید از خاک ضدعفونی شده یا مقاوم به بیماری استفاده کرد.

بیماری های گل میخک

  1. زنگ میخک

 از بیماری های مهم در گل میخک زنگ است که به شدت به گل آسیب رسانده و باعث نامرغوبی گل می شود.

انبارداری و نگهداری میخک

در مقایسه با سایر گل های بریده شده میخک ها به مدت طولانی‌تری قابل انبار کردن هستند. انبارداری خشک در دمای پایین یک روش معمول در نگهداری گل میخک است . در طول انبارداری و یا حمل ونقل، دما باید بین صفر تا  یک و نیم درجه سانتی‌گراد باشد و رطوبت انبار در حدود نود درصد تنظیم شود. در چنین شرایطی اتیلن تولید نمی‌شود و سرعت پیر شدن گیاه کاهش می یابد.

جریان مناسبی از هوا نیز جهت تهویه و خروج گاز اتیلن تولید شده باید در انبار فراهم شود. برای بسته بندی میخک از جعبه های کارتنی استفاده می گردد. بخش داخلی جعبه ها با لایه های پلی اتیلن و روزنامه پوشانده می شوند. روزنامه ها در ته جعبه ها، بین طبقات گل و روی جعبه ها قرار داده می شوند تا قطرات آب را جذب نماید. گل ها نباید با لایه های پلی اتیلن تماس داشته باشند.

برای جلوگیری از حرکت گل ها در هنگام حمل ونقل  ته جعبه‌ها باید دارای بر جستگی‌ باشد. کارتن‌ها قبل از بسته شدن تا دمای صفر درجه سانتیگراد سرد می شوند. جعبه ها باید به گونه ای چیده شوند که بین آن‌ها فضای کافی برای جریان هوای سرد وجود داشته باشد. علاوه بر این وجود منافذ کافی در دیواره جعبه ها جهت اطمینان از حرکت راحت هوا  ضروری است.

تعادل رطوبتی در داخل بسته ها از مهم ترین مواردی است که باید به آن توجه کرد. کمبود رطوبت باعث کاهش عمر انباری گل ها شده و بر عکس ، رطوبت بالا موجب شیوع بیماری قارچی کپک  می شود. یکی از روش های موثر در جلوگیری از گسترش این نوع بیماری قارچی جلوگیری از نفوذ و تشکیل آب در داخل بسته ها است.

خواص گیاه میخک برای مردان و زنان

گیاه میخک خواص بسیاری دارد که به تعدادی از آنها اشاره می‌شود

  1. هضم شدن بهتر غذا

گل میخک با تحریک آنزیم‌های معده باعث سهولت در عملکرد دستگاه گوارش می‌شود. این ماده به کاهش نفخ شکم، ورم معده  کمک می‌کند. پزشکان طب سنتی معتقدند از میخک می‌توان به عنوان درمانی خانگی برای رفع اسهال و اسهال خونی بهره گرفت.

خواص گیاه میخک

  1. محفاظت از کبد

گل میخک آنتی‌اکسیدان زیادی دارد در نتیجه می‌تواند از اندام‌های مختلف بدن در برابر رادیکال‌های آزاد مضر  محافظت کند. سوخت‌وساز بدن در بلند مدت ضمن کاهش آنتی‌اکسیدان‌، باعث افزایش تولید رادیکال‌ آزاد می‌شود. عصاره میخک با وجود خواصی که در زمینه محافظت از کبد دارد به مقابله با این اثرات منفی می‌پردازد.

۳. مبارزه با سرطان

یکی از موارد استفاده گیاه میخک برای جامعه پزشکی استفاده از آن برای مبارزه با سرطان است. براساس تحقیقاتی که در دانشگاه آکسفورد انجام شد استفاده از گیاه میخک برای کنترل سرطان ریه در مراحل ابتدایی مفید واقع می‌شود. به نظر کارشناسان ، اولئانولیک موجود در میخک دارای خواص ضد تومور است.

خواص میخک برای رحم

برخی از تحقیقات هم نشان داده است که ماده‌ای به نام  اوژنول در میخک وجود دارد که می‌تواند با سرطان دهانه رحم مبارزه کند. طبق پژوهش‌های انجام‌ شده تاکنون، این احتمال وجود داردکه میخک در درمان و کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه، رشد تومورها و سرطان روده بزرگ نقش دارد .

4. کنترل کردن دیابت

در طب سنتی از گل میخک برای رفع بیماری‌ دیابت استفاده می‌شود. انسولین در بیماران مبتلا به دیابت به اندازه کافی ترشح نمی‌شود . گیاه میخک موجب تحریک ترشح انسولین در انسان می‌شود و قند خون در بدن افراد دیابتی را کنترل کند.

  1. مقابله با جهش‌های ژنتیکی

موتاژن‌ها موادی شیمیایی هستند که با ایجاد جهش باعث تغییر در  دی ان ای می‌شوند. ترکیبات شیمیایی موجود در گل میخک مانند پروپانوئید دارای خواص ضدجهش هستند و براساس تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده می‌توانند اثرات جهش را در سلول‌ها کنترل کنند.

گل میخک

۶. حفاظت از استخوان‌ها

عصاره هیدروالکلی میخک، حاوی ترکیبی مانند اوژنول است. چنین ترکیبی از تراکم استخوان‌ها حفاظت می‌کند و انعطاف استخوان‌ها را در افراد مبتلا به پوکی استخوان افزایش می‌دهد.

  1. تحریک میل جنسی

ادویه‌هایی مانند گل میخک باعث افزایش میل جنسی در انسان می‌شوند. هنگامی‌که اثرات عصاره میخک را با داروهای افزایش میل جنسی مقایسه کردند، این نتیجه را گرفتند که گل میخک مثل همان داروها عمل می‌کند.

  1. رفع چاقی

محققان با تحقیق متوجه شدند که اضافه کردن میخک به مواد غذایی پر از کربوهیدرات باعث کاهش وزن  می‌شود.

  1. درمان سردرد

سردردها با مصرف گل میخک کاهش پیدا می‌کنند. ترکیب گل میخک با نمک و ریختن آنها در شیر می‌تواند به‌سرعت باعث کاهش سردرد شود.

گل میخک

  1. درمان وسواس

کسانی که مبتلا به بیماری وسواس هستند می‌توانند از میخک استفاده بکنند.

11. درمان  معده و سکسکه

 گل میخک مقوی است زیرا کبد و کلیه را تقویت می کند و به رفع سکسکه کمک می کند. نوشیدن یک فنجان چای میخک بعد از غذا  درد معده را هم از بین می برد.  هم چنین باید گفت که میخک اشتها آور است و به تقویت بدن کمک می‌کند.

12. درمان درد کمر

 برای درمان کمردرد می‌توانید از میخک کمک بگیرید و چای میخک را با آب گرم بنوشید.

  1. درمان سرفه

جویدن میخک به همراه مقداری نمک به تولید بیشتر آب دهان کمک کرده و در نتیجه تحریک پذیری گلو و سرفه را کاهش می دهد.

 

امیدواریم این مقاله هم برای شما مفید واقع بوده باشد ، براید خرید گل و انواع باکس گل های رز هلندی در تزئینات متنوع گل های سال همچون میخک و …  به صفحه باکس گل مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *